Kiedy potrzebujesz zaświadczenia A1?
- gdy delegujesz pracownika do pracy w innym państwie UE, EOG (Islandia, Liechtenstein, Norwegia), w Szwajcarii albo w Wielkiej Brytanii,
- gdy pracownik stale pracuje w kilku krajach (np. kierowca, przedstawiciel handlowy) — wtedy A1 ustala, w którym kraju płaci się składki,
- gdy sam prowadzisz działalność i czasowo wykonujesz pracę w innym państwie.
Podstawą są przepisy unijne o koordynacji zabezpieczenia społecznego (rozporządzenie 883/2004, art. 12 i 13). Inspekcje pracy w kraju przyjmującym sprawdzają A1 — bez niego zagraniczna instytucja może żądać składek u siebie.
Jakie warunki trzeba spełnić przy delegowaniu?
- Przewidywany okres pracy za granicą nie przekracza 24 miesięcy.
- Pracownik nie jest wysyłany w zastępstwie innej osoby delegowanej.
- Pracodawca zwykle prowadzi znaczną część działalności w Polsce — ZUS ocenia m.in. obroty, liczbę pracowników i zawarte tu umowy.
- Pracownik zatrudniony specjalnie do delegowania podlegał polskim ubezpieczeniom co najmniej miesiąc przed wyjazdem.
Delegowanie dłuższe niż 24 miesiące jest możliwe tylko w drodze porozumienia instytucji obu państw (wniosek US-36).
Jak złożyć wniosek o A1?
Od 1 kwietnia 2022 r. wnioski o A1 przyjmowane są wyłącznie elektronicznie przez PUE/eZUS. Przy delegowaniu pracownika do jednego państwa w katalogu usług wybiera się wniosek US-3; kreator ZUS prowadzi przez kolejne pola. Dla obywatela państwa trzeciego (np. Ukrainy) dołącza się informację o legalnym pobycie (US-54). Wniosek złożony po rozpoczęciu delegowania wymaga dodatkowych danych o obrotach i zatrudnieniu z 12 miesięcy przed wyjazdem.
Czy A1 dostanie pracownik z Ukrainy?
Tak, jeśli legalnie mieszka i pracuje w Polsce i jest delegowany do państwa UE (z wyjątkiem Danii) — przepisy koordynacji obejmują obywateli państw trzecich na podstawie rozporządzenia 1231/2010. Przy delegowaniu do Danii, Norwegii, Islandii, Liechtensteinu, Szwajcarii albo Wielkiej Brytanii zasady dla obywateli państw trzecich są inne — zadzwoń przed wyjazdem, sprawdzimy je dla konkretnego kraju.
Ile kosztuje przygotowanie A1 w biurze?
W Accounting & Advisory — netto za osobę, pierwsza kwota przy 1–4 osobach, druga za każdą osobę przy 5 i więcej (cennik): zaświadczenie A1 dla obywateli RP i UE — 250 zł / 150 zł; dla obywateli państw trzecich (Ukraina, Białoruś, Gruzja, Mołdawia, Armenia, Rosja) — 450 zł / 300 zł. Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ — leczenie pracownika za granicą w ramach NFZ) — 250 zł / 180 zł.
Najczęstsze pytania
Kto wydaje zaświadczenie A1?
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na wniosek złożony elektronicznie przez PUE/eZUS.
Na jak długo wydaje się A1 przy delegowaniu?
Na przewidywany okres pracy za granicą, maksymalnie 24 miesiące. Dłuższe delegowanie wymaga porozumienia instytucji obu państw (wniosek US-36).
Jaki formularz złożyć o A1 dla delegowanego pracownika?
Przy delegowaniu do jednego państwa — wniosek US-3 w PUE/eZUS; dla obywatela państwa trzeciego dołącza się formularz US-54 o legalnym pobycie.
Ile kosztuje A1?
ZUS nie pobiera opłaty za zaświadczenie. W Accounting & Advisory przygotowanie wniosku kosztuje 250 zł netto za osobę dla obywateli RP i UE oraz 450 zł dla obywateli państw trzecich (do 4 osób).
Źródła
- Rozporządzenie (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego — art. 12–13
- ZUS — kreator wniosku o zaświadczenie A1 (PUE/eZUS) — odczyt 6.11.2026
Poradnik ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady dotyczącej konkretnej sytuacji. Przepisy się zmieniają — przed decyzją zapytaj księgową.
