Jak opodatkowana jest jednoosobowa działalność, a jak spółka?
| Jednoosobowa działalność | Spółka z o.o. | |
|---|---|---|
| Podatek od zysku | skala: 12% do 120 000 zł i 32% od nadwyżki (kwota zmniejszająca 3 600 zł), albo liniowy 19%, albo ryczałt od przychodu | CIT 9% (mały podatnik, przychód do 2 mln euro w roku) albo 19% |
| Wypłata pieniędzy dla właściciela | bez dodatkowego podatku | dywidenda: 19% PIT od wypłaty |
| Łącznie przy wypłacie całego zysku | 12–32%, 19% albo stawka ryczałtu | ok. 26% przy CIT 9%, ok. 34% przy CIT 19% |
„Łącznie” w spółce to CIT plus 19% od tego, co zostało po CIT (np. 100 zł zysku → 9 zł CIT → 91 zł × 19% = 17,29 zł → razem 26,29 zł). Spółka wygrywa podatkowo głównie wtedy, gdy część zysku zostaje w firmie na inwestycje, albo przy estońskim CIT (porównanie).
Ile kosztuje ZUS w jednoosobowej firmie, a ile w spółce?
- Jednoosobowa działalność — na start można przez 24 miesiące płacić składki społeczne od 30% minimalnego wynagrodzenia, czyli od 1 441,80 zł — w 2026 r. ok. 456 zł miesięcznie z chorobową (art. 18a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Potem pełny ZUS: w 2026 r. 1 926,76 zł z chorobową. Składka zdrowotna zależy od formy podatku: na skali 9% dochodu, na liniowym 4,9% dochodu — w obu przypadkach min. 432,54 zł; na ryczałcie 498,35 zł, 830,58 zł albo 1 495,04 zł zależnie od przychodu.
- Spółka jednoosobowa — jedyny wspólnik płaci pełny ZUS od pierwszego miesiąca, bez preferencji, plus stałą zdrowotną 830,58 zł: razem ok. 2 757 zł miesięcznie (wyliczenie).
- Spółka z dwoma wspólnikami — z samego posiadania udziałów nikt nie płaci ZUS.
Kto odpowiada za długi firmy?
W jednoosobowej działalności za zobowiązania firmy odpowiadasz całym prywatnym majątkiem. W spółce z o.o. za długi odpowiada spółka swoim majątkiem; wspólnik ryzykuje wkład. Członkowie zarządu mogą jednak odpowiadać osobiście, gdy egzekucja ze spółki okaże się bezskuteczna, a wniosek o upadłość nie został złożony w porę (art. 299 Kodeksu spółek handlowych) — spółka nie chroni więc przed wszystkim.
Jaką księgowość trzeba prowadzić?
Jednoosobowa firma prowadzi zwykle KPiR albo ewidencję przychodów przy ryczałcie; pełne księgi musi prowadzić dopiero wtedy, gdy przychody za poprzedni rok przekroczą równowartość 2,5 mln euro (art. 2 ustawy o rachunkowości). Spółka z o.o. prowadzi pełną księgowość zawsze i co roku składa sprawozdanie finansowe do KRS (terminy).
U nas: KPiR od 250 zł netto miesięcznie (do 5 wpisów), pełna księgowość spółki od 499 zł netto (do 5 dokumentów) — cennik.
Kiedy przekształcać jednoosobową firmę w spółkę?
Przykład (uproszczony, bez odliczeń składek): 300 000 zł zysku rocznie.
- Jednoosobowa firma na podatku liniowym: 19% PIT = 57 000 zł + zdrowotna 4,9% = 14 700 zł → ok. 71 700 zł.
- Jednoosobowa spółka (CIT 9%), cały zysk wypłacony jako dywidenda: 27 000 zł CIT + 51 870 zł podatku od dywidendy + 9 967 zł zdrowotnej wspólnika → ok. 88 800 zł.
- Ta sama spółka, zysk zostaje w firmie na inwestycje: 27 000 zł CIT + zdrowotna wspólnika.
Składki społeczne są w obu formach podobne (pełny ZUS). Wniosek: spółka wygrywa podatkowo, gdy zysk zostaje w firmie; przy wypłacaniu wszystkiego na bieżąco zwykle przegrywa z liniowym.
Warto to policzyć, gdy dochód rośnie wyraźnie ponad próg 120 000 zł na skali, gdy reinwestujesz zysk albo dochodzi wspólnik. Uwaga na stawkę 9%: spółka powstała z przekształcenia jednoosobowej działalności nie może jej stosować w roku rozpoczęcia działalności i w roku następnym (art. 19 ust. 1a ustawy o CIT). Spółka założona od nowa — może, jeśli spełnia warunki małego podatnika. Jak założyć spółkę od zera i ile to kosztuje: S24 czy notariusz — krok po kroku.
Najczęstsze pytania
Co jest tańsze: JDG czy spółka z o.o.?
Przy niewielkim dochodzie zwykle jednoosobowa działalność: tańsza księgowość, preferencyjny ZUS przez 24 miesiące i brak podatku od wypłaty zysku. Spółka opłaca się przy wysokim zysku zostawianym w firmie, przy wspólniku albo przy estońskim CIT.
Ile wynosi łączny podatek w spółce z o.o. przy wypłacie dywidendy?
Około 26,3% przy CIT 9% (9% CIT i 19% od reszty) i około 34,4% przy CIT 19%.
Czy spółka z przekształcenia JDG może płacić CIT 9%?
Nie w roku rozpoczęcia działalności i w roku następnym — tak stanowi art. 19 ust. 1a ustawy o CIT. Spółka założona od nowa może stosować 9%, jeśli spełnia warunki małego podatnika.
Ile kosztuje księgowość JDG, a ile spółki?
W Accounting & Advisory KPiR od 250 zł netto miesięcznie (do 5 wpisów), pełna księgowość spółki od 499 zł netto (do 5 dokumentów). Ryczałt wyceniamy indywidualnie.
Źródła
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 592 — art. 27, 30a, 30c; stan na 6.11.2026
- Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 554 — art. 19, 27, 28f, 28j, 28o; stan na 6.11.2026
- Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 199 — art. 8 ust. 6, art. 18a; stan na 6.11.2026
- Biznes.gov.pl — składki ZUS przedsiębiorcy w 2026 r. — odczyt 6.11.2026
- Biznes.gov.pl — składka zdrowotna przedsiębiorcy w 2026 r. — odczyt 6.11.2026
- Ustawa o rachunkowości, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 522 — art. 2, 52, 53, 69, 79; stan na 6.11.2026
Poradnik ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady dotyczącej konkretnej sytuacji. Przepisy się zmieniają — przed decyzją zapytaj księgową.
